niedziela, 10 marca 2013

Paprocie - ptasie skrzydła

Paprocie, to trochę niszowa grupa roślin w naszych ogrodach . W Polsce , gdzie istnieją dogodne warunki klimatyczne do ich uprawy, nie ma na nie mody . Może warto więc zastanowić się, czy nie tracimy czegoś , omijając w nasadzeniach te urokliwe rośliny.




Ich piękno doceniali już starożytni, zaś swoje prawdziwe 5 minut przeżyły w epoce wiktoriańskiej w Anglii. Od tamtego czasu ich sława nieco przybladła, choć i dziś wielbiciele 'ptasich skrzydeł', jak celnie określali paprocie Grecy, poszerzają kolekcje i walczą o co lepsze kąski: nowe i rzadkie odmiany.




 Wiktoriańscy pteridomaniacy zbierający paprocie
  ("Gathering Ferns" z 'The Illustrated London News', VII.1871)








Paprocie uważane są często za 'margines' roślin ozdobnych a obciążone złą sławą wszędobylskich, ekspansywnych pióropuszników ( Matteuccia) nie są chętnie wprowadzane do ogrodów.... Szkoda , bo mają wiele walorów a przez to i zastosowań , dodatkowo można tak dobrać ich gatunki i odmiany, że prawie każde w miejsce w ogrodzie może spełniać ich wymagania . 

Prócz paproci lubiących mroczne i wilgotne zakątki nad stawami,oczkami wodnymi, czy strumieniami, są gatunki, które dobrze czują się na stanowiskach bardziej słonecznych i suchych . Te mogą być wykorzystywane do urozmaicenia skalniaków a widok paproci wychylających się spomiędzy kamieni jest naprawdę wart zobaczenia i... uzyskania .


. . .
Zazwyczaj ,paprocie nie mają wielkich wymagań glebowych , są odporne na wrogie działania ślimaków i innych szkodników, ich sezon wegetacyjny jest przedłużony - gdy inne rośliny zamierają,one są w pełni rozwoju. Mniejsze paprocie typu okrywowego stanowią dobre 'poszycie' dla wyższych roślin, zaś paprociowe 'średniaki' i wielkoludy stanowią niezłe tło i uzupełnienie dla innych roślin np. host,rutewek , kokoryczek ,czy żurawek.

Mnogość barw, rozmiarów, faktur i kształtów liści, oraz całych roślin , to niezaprzeczalna mocna strona paproci, które dopiero przy bliższym poznaniu , 'wgryzieniu się w temat', pokazują swoją urodę i różnorodność.


Te walory paproci doceniają ogrodnicy i fachowcy na całym świecie , wyróżniając je wieloma prestiżowymi nagrodami.

W USA uhonorowano tytułem Plant of the Year '2004 ('Roslina Roku 2004') przez North American Perennial Plant Association Athyrium niponicum 'Pictum'( Wielica japońska 'Metalicum' ). Była i jest do tej pory pierwszą paprocią, która została obdarzona tym tytułem

Natomiast na Wyspach Brytyjskich , gdzie ogrodnictwo sięgnęło szczytów Parnasu, paprocie są i powszechnie doceniane i często wykorzystywane , szczególnie w 'cienistych' kompozycjach ogrodowych . Wiele z nich wyróżniono prestiżową nagrodą Królewskiego Towarzystwa Ogrodniczego (Royal Horticultural Society) Award of Garden Merit (AGM).... a kto, jak kto,ale Anglicy znają się na roślinach i ogrodnictwie.


W 140-to stronicowym spisie roślin , które uznano za szczególnie cenne - AHM (nagroda za szczególne walory zdobnicze w ogrodnictwie) - znajdujemy wiele gatunków i odmian, które z powodzeniem mogą być uprawiane i w naszych warunkach klimatycznych np:
 1993 H4 Adiantum pedatum L.
 1993 H4 Adiantum venustum 
 1993 H4 Asplenium scolopendrium 
 1993 H4 Athyrium filix-femina 
 1997 H4 Athyrium filix-femina ‘Frizelliae’
1993 H4 Blechnum spicant 
 1997 H4 Cyrtomium fortunei 
 1997 H4 Dryopteris cycadina
1997 H4 Dryopteris dilatata
1997 H4 Dryopteris dilatata 
              ‘Crispa Whiteside’
1993 H4 Dryopteris erythrosora
1993 H4 Dryopteris erythrosora 
              var. prolifica
1993 H4 Dryopteris filix-mas 
1993 H4 Matteuccia struthiopteris
1993 H4 Onoclea sensibilis
1997 H4 Osmunda claytoniana
1993 H4 Osmunda regalis
1997 H4 Polypodium cambricum 
1997 H4 Polystichum polyblepharum

( przed nazwą , rok nadania nagrody i mrozoodporność )

Lista paproci docenionych przez Królewskie Towarzystwo Ogrodnicze jest wiele dłuższa, to tylko malutki fragment.

 

Wśród setek , gatunków i odmian paproci, każdy miłośnik roślin znajdzie coś dla siebie, bez względu na to, jakie warunki może im
 zapewnić  w swoim ogrodzie a na pewno warto  ...


Brak komentarzy:

Prześlij komentarz

Dziękuję za komentarz :)